Bilim Heyeti üyesinden ‘maymun çiçeğinde birinci vaka’ açıklaması: Karantina 28 gün sürebilir

Sıhhat Bakanlığı Bilim Heyeti Üyesi Prof. Dr. Serap Şimşek Yavuz, 20 gün içinde 21 ülkeye yayılan maymun çiçeği hadiseleri ile ilgili açıklamalarda bulundu. Prof. Dr. Yavuz, Türkiye’nin memleketler arası seyahatler için bir geçiş ülkesi olması nedeniyle hadise görülme açısından yüksek riskli coğrafyalardan biri olduğuna işaret ederek, hastalığın ülkemizde de tespit edilmesi durumunda birinci hadisenin güzelleşme süreci olan yaklaşık 4 hafta boyunca karantinada tutulması gerekeceğini kaydetti.

Türk Klinik Mikrobiyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları Derneği (KLİMİK) Lideri ve Sıhhat Bakanlığı Bilim Konseyi Üyesi Prof. Dr. Serap Şimşek Yavuz, Covid-19’da gelinen son durum ve dünyada telaşla izlenen monkeypox (maymun çiçeği) salgınıyla ilgili açıklamalarda bulundu. Korona virüsünde mevt ve hadise sayılarının tüm dünyada azalma eğiliminde olduğunu belirten Prof. Dr. Yavuz, yeni varyantlarla ilgili “yaz ya da sonbaharda yeni dalgalara yol açar mı” kaygısı yaşandığını ve sürecin yakından takip edildiğini kaydetti. Prof. Dr. Yavuz, “Ayrıca bundan sonra yapılacak aşıların içeriğinin belirlenmesi için Dünya Sıhhat Örgütü’nün motamot grip aşılarında olduğu üzere bir tertibi kelam konusu. Yani nasıl grip aşıları her yıl yenileniyor, bu türlü bir yenilenmeye muhtaçlık var mı, bunu göreceğiz sonbahara gerçek. Zira şu an dünyada BA.2 varyantı da artık azalıyor. Öbür varyantlar, BA. 4, 5, Amerika’da çıkan BA.12 varyantları, bulaşık özellikleri daha yüksek olduğu için, baskın hale geçti. Onlar da kaçıyorlar aşı bağışıklığından. Hasebiyle aşı takviminde bir değişiklik gerekecek mi bunun yanıtını arıyoruz” dedi.

‘BİLİNENDEN ÇOK DAHA FAZLA OLAY OLDUĞU KESTİRİM EDİLİYOR’

DHA’nın aktardığına nazaran, maymun çiçeği salgınına dair de kıymetli bilgiler veren Prof. Dr. Yavuz, birinci defa 7 Mayıs’ta İngiltere’de tespit edilen olayın üzerinden geçen 20 günde, tam 21 ülkede yeni hadise tespit edildiğine işaret ederek “Korona virüsündeki üzere büyük bir pandemi beklenmese de burada en büyük kasvet; virüsün hayvan konaklardan da geçebilmesi nedeniyle, denetiminin zorlaşabileceği” diye konuştu. Prof. Dr. Yavuz, “20 günde, 21 ülkede olay tespit edildi. Bu bayağı bir salgın olduğunu gösteriyor bize. Gerçek boyutunu da tam olarak bilemiyoruz. Bu yalnızca yakalanan olgular. Sürveyans (takip) sistemi yeterli olan ülkelerin yakaladığı olgular. Aslında bilinenden çok daha fazla hadise olduğu varsayım ediliyor. Eldeki datalara nazaran pandemik kapasitesinin çok yüksek olmadığı düşünülüyor. Zira teneffüs yoluyla çok tesirli bir biçimde bulaşamıyor, ya da asemptomatik devirde bulaştırıcılığı yok diye kabul ediliyor. DNA virüsü olduğu için çok mutasyon geçirmeyecek diye iddia ediliyor. Ancak doğal ki mikroorganizmaların yakın takip edilmesi gerekiyor. Zira daha evvel korona virüsünde de bu kadar bulaşıcı olarak bilinmiyordu. SARS hele hiç yayılmıyordu mesela” dedi.

‘DÖKÜNTÜLER KURUYANA KADAR İZOLASYONDA KALMASI GEREKECEK’

Prof. Dr. Yavuz, şimdi Türkiye’de olay tespit edilmediğini lakin birinci olay çıkarsa neler yapılması gerektiğini ise şu sözlerle anlattı: “Türkiye’de düşünsenize hiç görülmemiş bir hastalık. Birinci hastanın, döküntüler büsbütün kuruyana kadar izolasyonda kalması gerekecek. Zira toplumda hiç görülmeyen bir hastalık ki birinci sefer olacak. Daha evvel yayılmamış bir hastalık yani, bu halde tahminen yayılmasını engelleyebiliriz. Hasta tespit edildikten sonra tüm lezyonlar kuruyacak, kabukları dökülecek, zira oralardan da bulaşma kelam konusu olabiliyor; bu da 2 ila 4 hafta kadar sürüyor. Semptomlar çıktıktan, döküntüler başladıktan sonra 14-28 gün ortası hasta olan kişinin izolasyonu gerekiyor. Temaslıda ise semptomlar oluşmadan aşılama yapılması ve 21 güne kadar izolasyonu kelam konusu olabilir.”

Hastalığın bulaşma yolunun döküntülerle yakın temastan geçtiğine işaret eden Prof. Dr. Yavuz, “Döküntülerde bol ölçüde virüs var. O döküntü yahut hastanın çıkartılarıyla diyelim (vücut sıvıları) yakın temasla bulaşır. Mesela konuşurken de uzun müddet çok yakın temasta, bulaşma riski var. Zira Afrika’daki salgınlarda yapılan çalışmalarda, konut halkının yüzde 10’una yakın, temasla bulaştığı tespit edilmiş” dedi.

Hastalığın yayılması Covid’den güç olsa da neredeyse Covid’den daha fazla ölümcül olabilen bir virüs olduğuna da dikkat çeken Prof. Dr. Yavuz, “Bir öteki badire da çiçek hastalığının akrabası bir virüs olmakla birlikte, hayvan rezervuarlarında bulunabilmesi. Gerçek hayvan rezervuarı hangisi, onu bile bilmiyoruz. Bu türlü bir hastalık olduğu vakit, hayvanlarda da etken olabiliyorsa, Covid’den de biliyoruz, o vakit denetimi daha güç oluyor. Bir de kişi semptomatik olduktan sonra yani hastalık belirtileri başladıktan sonra bulaştırıcılık epey uzun sürüyor. Kabuklanmaların hepsi, bedende çıkan döküntülerin hepsi yok olana kadar bulaştırıcılığı sürebiliyor. Fakat hastaları yakalamak kolay olduğu için, döküntülerden çabucak tanıyıp hastayı izole edip, etrafını de ‘ring aşılama’ dediğimiz formda aşıladığınız vakit denetim altına alınabileceği düşünülüyor” tabirlerini kullandı.

“Bizim de Türkiye olarak süratlice hadise tanımlaması yapmamız lazım ve sürveyansı (takip) artırmamız lazım” diyen Prof. Dr. Yavuz, şu ikazlarla kelamlarına devam etti: “İnsanların farkındalığını arttırmamız lazım. Hadiseyi görecek olan tabiplerin eğitimlerini artırmamız lazım zira uzun vakittir görülmeyen bir hastalık. Biz KLİMİK Derneği olarak bugün doktorlarımıza yönelik bu tarafta bir eğitim toplantısı yapıyoruz örneğin. Türkiye’de 1980’e kadar aşılanma vardı, 80’den sonra aşılı olan yok. Münasebetiyle en geç aşılanan kümenin bile aşısının üzerinden 42 yıl geçmiş. Aşısı olup da hastalığa yakalanan var. Aşı ne kadar koruyor, tekrar kısmi bir koruyuculuğu olacaktır. Lakin bunun yüzde 80-90 seviyesinde olması beklenmiyor açıkçası.”

‘TÜRKİYE DE BİR ÖLÇÜ ÇİÇEK AŞISI ALMIŞTI’

2001’de Amerika’da gerçekleşen şarbon saldırısı sonrası ülkelerin çiçek virüsüyle de ilgili alarma geçtiğini ve biyolojik taarruz tehdidine karşı çiçek aşısı temini gerçekleştiğine de değinen Prof. Dr. Yavuz, Türkiye’nin de o yıllarda belirli bir ölçü çiçek aşısı aldığını söyleyerek kelamlarını şöyle noktaladı: “Çiçek aşıları stoklamıştı kimi ülkeler. Sanırım Türkiye’de de 2011 yılında muhakkak bir ölçü aşı alınmıştı. Aslında öngörülüyordu maymun çiçeği salgını. Zira Nijerya’da 2017 yılında ansızın ortaya çıktı, şu andakinin bir modeli orada yaşanmıştı aslında. Bu türlü bir hazırlık vardı. Bu nedenle de 2019’da, daha az yan tesiri olan MVA (nonreplike atenüe canlı aşı) aşısına EMA ve FDA onay vermişti. Ancak o aşı da kitlesel aşılamalarda şimdi büyük çapta kullanılmadığı için, koruyuculuğuyla ilgili sanki aktifliği ne olur diye düşünülüyor. Maymun çiçeğinde riskli küme daha çok çocuklar ve hamileler. O yüzden ekstra dikkat edilmesi gerekiyor bu kümede.” (HABER MERKEZİ)

Related Posts

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.